Đình làng Sơn Tùng

Đình làm năm 1933, lúc bấy giờ kể cả làng Sơn Tùng trong và Sơn Tùng ngoài (Mỹ Thạnh). Ban Lý Hương lúc bấy giờ là ông Văn Hữu Tự Lý Trưởng, ông Hồ Địch Phó Lý, Kháng Thủ ông Hồ Khâm, Hương Kiểm Đoàn Bách, Hương Bộ ông Đoàn Quang Đề. Ban xây dựng Đình ông Hồ Đăng Đờn lúc bấy giờ là Tiên chỉ, ông Văn Hữu Đối là thủ quỹ .v.v.

Đám đất cất Đình làng tọa lạc tại xóm Côi ( Trên ) xứ Trộ Đó, có hình dáng một con dơi đang bay, tượng trưng cho chữ “Phúc” nơi Tế Tự cầu phúc cho Quốc Thái Dân An, mưa hòa gió thuận, ngũ cốc phong đăng đa đa lục súc nơi tập trung bàn định việc làng, nơi tiễn đưa con em lên đường ra mặt trận chống xâm lăng.

Trong sân Đình có Miếu thờ Thành Hoàng ( dân ta tin rằng Đất có Thổ Công, Sông có Hà Bá, Cảnh Thổ nào Thành Hoàng nấy ) lại có miếu các Ngài Khai Canh của họ Hồ Nhất và họ Hồ Nhì :

Bổn Thổ Khai Canh Dực Bảo Trung Hưng Linh Phò Hồ Qúy Tướng huý Phước Sanh người họ Hồ Nhất.

Thượng Thư Hồ Công Bình Tôn Thần, người họ Hồ Nhì. Hiện còn lăng mộ và bia đá.

Trước năm 1945, Sơn Tùng nói chung cả phường ngoài Mỹ Thạnh, thường niên có Xuân Kỳ, Thu Tế vào cuối Xuân đầu Hạ, rằm tháng Bảy  hoặc Thu trung tại Đình để cầu an và tưởng nhớ công đức. Nét đặc biệt là trong Văn Tế từ xưa còn lại của làng ta thấy, ở một xã hội Thần Quyền xa xưa mà Tổ Tiên đã biết kết hợp đời sống hiện thực tưởng nhớ Công đức với Thần quyền trong Tế – Lễ.

Đối dẫn  – khảo chứng.

Tìm hiểu Khai Canh Tiền hậu Công đức Tiền Bối xây dựng

Làng Sơn Tùng yêu quý.

— aôb—

CÁC NGÀI KHAI CANH.

Bổn thổ Khai canh Hồ – Quý – Tướng húy Phước Sanh Tôn Thần, Đặc Tiền Phụ Quốc Cấm Y Thuật Thượng Tướng Quận Đô – chỉ – huy Sứ, Ty Đô – chỉ – Huy Sứ, kiêm  Cai – Trị – Đốc – Xuất Tân – Nhất Thuyền Đô – tài Hầu Hồ – Qúy – Công.

Hộ Bộ Thượng – Thư Hồ Công Bình Tôn Thần, Câu Kê Hồ Thu Hão Tôn Thần, Xã Trưởng Hồ – Công – Muốn(Nhuận ) Đại – Lang Tôn Thần.

Trích Văn Chánh tế ghi trên là các Ngài Khai Canh xây dựng nên làng Sơn – Tùng :

… Xác thổ Khai cương thiên niên lưu sử tích.

Hậu dân sinh canh điền, tạc đỉnh vạn thế lại kỳ công, Khuyến dĩ thiết nghiệp nông, tang chiêu cư lập ấp.

Giáo dĩ tuần thường mỹ – tục thuần phong …

Bia đá lăng mộ hiện còn khá rõ ràng chính xác tại làng Sơn – Tùng .

Phương tiện eo hẹp, ở đây căn cứ vào di tích, tài liệu đối chiếu chức tước của Triều đại liên quan cùng mang họ với các Ngài là họ Hồ, tất nhiên từ phương Bắc tiến vào lãnh địa Ô – Rí ( Thuận Châu và Hóa Châu ), mong rằng sự đối chiếu được rõ ràng thêm khi nghiên cứu Gia – Phả họ Hồ ( Nhất – Nhì ) ở làng ta.

Sơn – Tùng Địa Phương Ký kính xin Tiên linh Tiên Tổ niện tình tha thứ nếu có sai sót bởi trình độ hạn chế tài liệu và phương tiện thiếu thốn, kính bà con làng ta góp phần sưu tầm cho thêm sáng tỏ nguồn gốc Tiền bối công đức đã xây dựng nên làng Sơn – Tùng yêu qúy của chúng ta.

                                                              Tùng Sơn Văn  Hữu  Tuất- Đoàn  Thị  Bích

                Kính bái